X-IRIS Insights

Kiến thức vận hành cho nhà máy xử lý nước hiện đại.

Bài viết thực tiễn về Web-SCADA, AIoT, AI Predictor, dữ liệu tuân thủ và tối ưu chi phí vận hành.

Chi tiết tin

MLSS và MLVSS: khác nhau thế nào và dùng chỉ số nào

MLSS cho biết trong bể có bao nhiêu bùn; MLVSS cho biết trong đó có bao nhiêu phần là vi sinh còn có thể làm việc. Hai trạm cùng MLSS 3.000 mg/L có thể có năng lực xử lý khác nhau đáng kể nếu một bên có nhiều chất vô cơ trơ tích tụ trong bùn.

MLSS cho biết trong bể có bao nhiêu bùn; MLVSS cho biết trong đó có bao nhiêu phần là vi sinh còn có thể làm việc. Hai trạm cùng MLSS 3.000 mg/L có thể có năng lực xử lý khác nhau đáng kể nếu một bên có nhiều chất vô cơ trơ tích tụ trong bùn.

Định nghĩa

Chỉ số Tên đầy đủ Đo gì
MLSS Mixed Liquor Suspended Solids — chất rắn lơ lửng trong hỗn hợp bùn Toàn bộ chất rắn: vi sinh sống, vi sinh chết, chất hữu cơ chưa phân hủy, chất vô cơ
MLVSS Mixed Liquor Volatile Suspended Solids — phần chất rắn bay hơi Phần hữu cơ — cháy mất khi nung — gần đúng với lượng sinh khối
MLSS = MLVSS + phần vô cơ (tro)

Cách đo

MLSS

  1. Lấy thể tích mẫu bùn đã biết
  2. Lọc qua giấy lọc đã sấy và cân trước
  3. Sấy giấy lọc có cặn ở khoảng 103–105°C đến khối lượng không đổi
  4. Cân, tính khối lượng cặn trên thể tích mẫu

MLVSS

  1. Nung giấy lọc có cặn ở nhiệt độ cao — khoảng 550°C — trong lò nung
  2. Phần hữu cơ cháy mất, còn lại tro vô cơ
  3. MLVSS = khối lượng sau sấy − khối lượng sau nung, chia cho thể tích mẫu

Cần: cân phân tích, tủ sấy, lò nung, giấy lọc phù hợp. Nhiều trạm có tủ sấy nhưng không có lò nung — chỉ đo được MLSS.

Thuộc chuyên đề: Bùn hoạt tính: nuôi cấy, vận hành và khắc phục

Tỷ lệ MLVSS/MLSS nói lên điều gì

Với bùn hoạt tính xử lý nước thải hữu cơ, tỷ lệ MLVSS/MLSS thường nằm khoảng 0,7–0,8 theo các tài liệu kỹ thuật. Mỗi trạm có dải riêng.

Tỷ lệ Có thể do
Giảm dần theo thời gian Chất vô cơ tích tụ: cát lọt qua tiền xử lý, kết tủa hóa chất — PAC, phèn châm vào bể sinh học — tuổi bùn quá dài
Thấp ngay từ đầu Nước thải nhiều chất rắn vô cơ; trạm có châm hóa chất vào sinh học
Cao Nước thải ít chất vô cơ, tuổi bùn ngắn

Tỷ lệ giảm dần là tín hiệu cần chú ý: cùng MLSS nhưng phần vi sinh làm việc ít đi — năng lực xử lý thực tế giảm, trong khi bể vẫn "trông" như đủ bùn.

Dùng chỉ số nào cho việc gì

Mục đích Chỉ số nên dùng Lý do
Tính F/M MLVSS Thức ăn chia cho vi sinh thật sự
Kiểm soát xả bùn hằng ngày MLSS Dễ đo, đủ để giữ ổn định
Tính tuổi bùn MLSS hoặc MLVSS — dùng nhất quán Cả bể và bùn xả dùng cùng loại
Tính SVI MLSS Định nghĩa SVI dùng MLSS
Đánh giá tải bể lắng MLSS Bể lắng chịu toàn bộ chất rắn
Theo dõi tích tụ vô cơ Tỷ lệ MLVSS/MLSS Phát hiện xu hướng

Thực tế vận hành: đo MLSS thường xuyên — hằng ngày hoặc vài lần mỗi tuần; đo MLVSS định kỳ — hằng tuần hoặc hằng tháng — để biết tỷ lệ và quy đổi khi cần.

MLSS bao nhiêu là phù hợp

Phụ thuộc công nghệ:

Công nghệ MLSS thường gặp
Bùn hoạt tính truyền thống khoảng 2.000–4.000 mg/L
Sục khí kéo dài Cao hơn
MBR Cao hơn nhiều — màng giữ bùn, không phụ thuộc bể lắng

MLSS phù hợp nhất là mức trạm đạt chuẩn ổn định mà bể lắng không quá tải. Tăng MLSS quá mức làm tăng nhu cầu oxy cho hô hấp nội bào và tăng tải chất rắn lên bể lắng.

Cảm biến MLSS online

Cảm biến quang đo MLSS liên tục — tiện cho điều khiển xả bùn và theo dõi xu hướng. Nhưng:

  • Cần hiệu chuẩn với kết quả phòng thí nghiệm của chính bùn trạm đó
  • Số đo bị ảnh hưởng bởi màu bùn, kích thước bông, bọt khí
  • Bám bẩn làm đọc sai — cần vệ sinh, tốt nhất có tự làm sạch
  • Cảm biến không đo được MLVSS

Đối chiếu định kỳ cảm biến với phòng thí nghiệm, và hiệu chuẩn lại khi đặc tính bùn thay đổi.

Bài liên quan


Theo dõi lượng bùn và chất lượng bùn liên tục

MLSS cho xả bùn hằng ngày, MLVSS cho đánh giá định kỳ, cảm biến online cho xu hướng theo giờ — ba nguồn này chỉ có giá trị khi được đặt cạnh nhau.

X-IRIS giúp quản lý bùn hoạt tính:

  • Thu MLSS online, đối chiếu với kết quả phòng thí nghiệm
  • Nhập MLVSS định kỳ, theo dõi tỷ lệ MLVSS/MLSS
  • Tính F/M, tuổi bùn tự động từ lưu lượng, tải và bùn xả
  • Cảnh báo khi tỷ lệ phần sống giảm dần hoặc MLSS trôi khỏi dải

Bước tiếp theo

Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →

Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com

Xem thêm: Giám sát vận hành tập trung · Dự báo rủi ro bằng AI

Câu hỏi thường gặp

Không có lò nung thì làm sao biết MLVSS? Có thể gửi mẫu định kỳ cho phòng thí nghiệm bên ngoài để xác định tỷ lệ MLVSS/MLSS, rồi dùng tỷ lệ đó quy đổi từ MLSS đo hằng ngày — miễn là đặc tính bùn không thay đổi nhiều.

MLSS cao có phải luôn tốt không? Không. MLSS cao làm tăng nhu cầu oxy và tải lên bể lắng. Nếu phần lớn là chất vô cơ, MLSS cao không đồng nghĩa với năng lực xử lý cao.

Châm PAC vào bể sinh học ảnh hưởng MLSS thế nào? Kết tủa nhôm hydroxit tích tụ vào bùn làm MLSS tăng nhưng tỷ lệ MLVSS/MLSS giảm. Cần tính đến khi đánh giá lượng vi sinh thực tế.

Cảm biến MLSS có thay được phân tích phòng thí nghiệm không? Không hoàn toàn. Cảm biến tốt cho theo dõi xu hướng và điều khiển, nhưng cần hiệu chuẩn và đối chiếu định kỳ với phòng thí nghiệm.

Tác giả: Ban biên tập X-IRIS

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Gọi điện thoại Gọi điện
Chat Zalo Zalo
Chat Messenger Messenger