Một cảm biến DO hoàn toàn chính xác vẫn có thể cho số liệu vô dụng nếu đặt sai chỗ. Trong cùng một bể hiếu khí, DO có thể chênh lệch rất nhiều giữa đầu bể và cuối bể, giữa vùng ngay trên đĩa khí và vùng góc khuất. Cảm biến đặt ở vùng DO cao nhất sẽ báo "đủ oxy" trong khi phần lớn bể đang thiếu — và máy thổi khí điều khiển theo cảm biến đó sẽ không bao giờ tăng khí.
Vì sao DO khác nhau trong cùng một bể
| Nguyên nhân | Hệ quả |
|---|---|
| Nước thải vào ở một đầu | Đầu bể tải cao, tiêu thụ oxy mạnh, DO thấp; cuối bể tải thấp, DO cao hơn |
| Phân bố đĩa khí không đều | Vùng nhiều đĩa DO cao, vùng thưa DO thấp |
| Đĩa khí tắc cục bộ | Vùng đó thiếu oxy |
| Góc chết, vùng khuấy trộn kém | DO không đại diện |
| Tuần hoàn bùn, tuần hoàn nội bộ đổ vào một điểm | DO thay đổi cục bộ |
Nguyên tắc chọn vị trí
Theo kiểu bể
| Kiểu bể | Vị trí gợi ý |
|---|---|
| Bể dòng chảy dài (nước chảy từ đầu đến cuối) | Thường đặt ở khoảng hai phần ba đến cuối bể — nơi phản ánh oxy có đủ cho cả quá trình; bể dài có thể cần nhiều cảm biến theo vùng |
| Bể khuấy trộn hoàn toàn | Vị trí đại diện, tránh điểm nước vào và góc chết |
| Mương oxy hóa (dòng chảy vòng) | Sau vùng sục khí một khoảng, trước vùng thiếu khí nếu có |
| Bể SBR | Vị trí đại diện cho toàn bể ở pha sục khí |
Theo độ sâu
- Đủ sâu để luôn ngập khi mực nước dao động
- Không quá sát đáy — vùng bùn đặc, cặn
- Thường đặt ở độ sâu trung bình dưới mặt nước theo khuyến cáo hãng
Theo khoảng cách với đĩa khí
- Tránh ngay phía trên đĩa khí — bọt khí bám đầu đo, số đo nhảy, thường cao giả
- Tránh vùng hoàn toàn không có khí — không đại diện
- Đặt ở vùng có dòng chảy tốt, hỗn hợp đã trộn đều
Theo khả năng tiếp cận
- Gần lối đi, sàn thao tác — để vệ sinh, hiệu chuẩn dễ dàng
- Giá đỡ có thể nâng cảm biến lên mà không cần xuống bể
- Cáp đi gọn, không bị vướng
Khảo sát biên dạng DO trước khi lắp
Trước khi chốt vị trí — hoặc khi nghi ngờ vị trí hiện tại — nên khảo sát DO nhiều điểm bằng máy đo cầm tay:
Thuộc chuyên đề: Cảm biến trong trạm xử lý nước thải
- Chia bể thành lưới điểm — đầu, giữa, cuối; hai bên; vài độ sâu
- Đo DO tại mỗi điểm trong cùng một khoảng thời gian ngắn
- Lặp lại vào giờ tải cao và giờ tải thấp
- Vẽ bản đồ DO
| Kết quả khảo sát | Hành động |
|---|---|
| DO khá đều | Một cảm biến ở vị trí đại diện là đủ |
| DO giảm dần từ cuối về đầu bể | Đặt cảm biến điều khiển ở vùng phản ánh nhu cầu; cân nhắc phân vùng sục khí |
| Có vùng DO thấp bất thường | Kiểm tra đĩa khí vùng đó |
| DO dao động mạnh theo giờ ở một vùng | Vùng nhạy cảm — đáng giám sát |
Khi nào cần nhiều cảm biến
| Tình huống | Lý do |
|---|---|
| Bể dài, dòng chảy đẩy | DO khác nhau theo chiều dài |
| Sục khí phân vùng có van điều khiển riêng | Mỗi vùng cần cảm biến riêng để điều khiển |
| Bể lớn, quan trọng | Dự phòng khi một cảm biến hỏng |
| Muốn tối ưu năng lượng sâu | Tránh sục thừa ở vùng tải thấp |
Hai cảm biến ở hai vị trí còn có lợi ích phụ: khi số đo hai cảm biến đột nhiên lệch nhau bất thường, có thể một trong hai đang sai.
Những sai lầm thường gặp
| Sai lầm | Hậu quả |
|---|---|
| Đặt ở chỗ tiện đi dây nhất, không phải chỗ đại diện | Số liệu không phản ánh bể |
| Đặt ngay trên đĩa khí | DO cao giả, máy thổi giảm khí, bể thiếu oxy |
| Đặt ở đầu bể khi điều khiển theo cảm biến đó | Sục thừa ở cuối bể |
| Đặt ở góc chết | Phản hồi chậm, không đại diện |
| Không khảo sát lại sau khi cải tạo bể, thay đĩa khí | Vị trí cũ không còn phù hợp |
Bài liên quan
- Cảm biến DO quang học và điện hóa: chọn loại nào cho bể sinh học
- Cảm biến pH nước thải: nguyên lý, lắp đặt và tuổi thọ thực tế
Thấy bức tranh DO của cả bể
Một con số DO tại một điểm chỉ cho biết một phần. Kết hợp DO với lưu lượng khí, áp suất đường khí, điện năng và chất lượng đầu ra mới cho biết sục khí có đang hiệu quả không.
X-IRIS giúp tối ưu giám sát DO:
- Thu DO từ một hoặc nhiều cảm biến, so sánh chéo giữa các vị trí
- Lưu kết quả khảo sát biên dạng DO bằng máy cầm tay
- Ghép DO với điện năng máy thổi khí, áp suất đường khí
- Cảnh báo khi cảm biến lệch bất thường so với cảm biến khác hoặc so với đo đối chứng
Bước tiếp theo
Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →
Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com
Xem thêm: Theo dõi điện năng và hóa chất · Giám sát vận hành tập trung
Câu hỏi thường gặp
Cảm biến DO nên đặt ở đầu hay cuối bể hiếu khí? Với bể dòng chảy dài, thường đặt ở vùng từ khoảng hai phần ba đến cuối bể để phản ánh oxy có đủ cho cả quá trình. Nên khảo sát biên dạng DO trước khi chốt vị trí.
Vì sao DO đo được rất cao nhưng bùn vẫn có dấu hiệu thiếu oxy? Cảm biến có thể đặt ngay trên đĩa khí hoặc ở vùng DO cao nhất, không đại diện cho phần lớn bể. Kiểm tra bằng máy cầm tay ở nhiều điểm.
Có cần di chuyển cảm biến khi đổi chế độ vận hành không? Nên khảo sát lại khi thay đổi lớn như cải tạo bể, thay hệ phân phối khí, thay đổi điểm nước vào hoặc tuần hoàn.
Một bể cần bao nhiêu cảm biến DO? Bể nhỏ, khuấy trộn tốt có thể chỉ cần một. Bể dài hoặc có sục khí phân vùng nên có cảm biến cho từng vùng điều khiển.