Cảm biến MLSS không đo trực tiếp khối lượng chất rắn — nó đo ánh sáng, rồi suy ra nồng độ. Hiểu điều đó giúp biết vì sao cùng một cảm biến cho số đúng ở trạm này nhưng lệch ở trạm khác, và vì sao hiệu chuẩn theo bùn của chính trạm là bắt buộc.
Nguyên lý đo
Phần lớn cảm biến MLSS, TSS online dùng phương pháp quang học:
Thuộc chuyên đề: Cảm biến trong trạm xử lý nước thải
| Phương pháp | Mô tả |
|---|---|
| Tán xạ | Chiếu ánh sáng — thường hồng ngoại — vào mẫu; đo lượng ánh sáng bị hạt rắn tán xạ ở một hoặc nhiều góc |
| Hấp thụ / truyền qua | Đo lượng ánh sáng bị hạt rắn chặn lại khi đi qua mẫu |
| Kết hợp nhiều góc | Giảm ảnh hưởng của màu và kích thước hạt |
Tín hiệu quang được quy đổi sang mg/L theo một đường hiệu chuẩn. Đường này phụ thuộc vào đặc tính hạt — kích thước, hình dạng, màu sắc, mật độ.
Vì sao phải hiệu chuẩn theo bùn của trạm
Hai loại bùn có cùng nồng độ mg/L có thể tán xạ ánh sáng rất khác nhau:
| Đặc tính bùn | Ảnh hưởng đến tín hiệu |
|---|---|
| Kích thước bông | Bông nhỏ tán xạ khác bông lớn |
| Màu bùn | Bùn sẫm hấp thụ nhiều ánh sáng hơn |
| Tỷ lệ vô cơ | Hạt vô cơ — cát, kết tủa hóa chất — tán xạ khác sinh khối |
| Bọt khí | Bọt khí tán xạ ánh sáng như hạt rắn |
Hiệu chuẩn mặc định của nhà sản xuất chỉ là điểm khởi đầu. Phải hiệu chuẩn bằng cách so với kết quả phân tích MLSS phòng thí nghiệm — sấy, cân — trên mẫu lấy đúng vị trí, cùng thời điểm.
Hiệu chuẩn thực tế
- Lấy mẫu tại đúng vị trí cảm biến, ghi lại số đọc cảm biến cùng lúc
- Phân tích MLSS phòng thí nghiệm theo phương pháp chuẩn
- Lặp lại ở nhiều mức nồng độ — có thể lấy mẫu ở các thời điểm MLSS khác nhau, hoặc pha loãng
- Nhập các cặp giá trị vào bộ chuyển đổi để hiệu chỉnh đường chuẩn
- Kiểm tra lại định kỳ, và hiệu chuẩn lại khi đặc tính bùn thay đổi — đổi hóa chất, đổi nguồn nước thải, sau sự cố bùn
Các yếu tố gây sai số
| Yếu tố | Biểu hiện | Khắc phục |
|---|---|---|
| Bám bẩn cửa sổ quang | Số đo trôi dần — thường tăng | Vệ sinh; dùng loại có tự làm sạch bằng gạt hoặc khí nén |
| Bọt khí | Số đo nhảy, cao giả | Đặt xa vùng sục khí mạnh; hướng lắp đúng |
| Ánh sáng môi trường | Sai số khi lắp nông, có nắng | Lắp đủ sâu |
| Đặc tính bùn thay đổi | Lệch so với phòng thí nghiệm | Hiệu chuẩn lại |
| Thành bể, vật cản gần đầu đo | Phản xạ ánh sáng | Giữ khoảng cách theo khuyến cáo |
Vị trí lắp
| Mục đích | Vị trí |
|---|---|
| MLSS bể sinh học | Vùng trộn đều, đại diện, tránh ngay trên đĩa khí |
| Bùn tuần hoàn, bùn xả | Trên đường ống — nồng độ cao hơn, cần dải đo phù hợp |
| TSS nước ra | Máng ra hoặc đường ống — dải đo thấp, nhạy |
Chọn đúng dải đo: cảm biến cho MLSS bể sinh học thường khác cảm biến cho TSS nước ra — dải và độ nhạy khác nhau.
Ứng dụng
| Ứng dụng | Giá trị |
|---|---|
| Theo dõi xu hướng MLSS | Thấy MLSS trôi dần trước khi phòng thí nghiệm kịp báo |
| Điều khiển xả bùn theo khối lượng | MLSS bùn xả × lưu lượng xả = kg bùn xả thực tế |
| Tính tuổi bùn liên tục | Kết hợp MLSS bể và bùn xả |
| Cảnh báo bùn trôi | TSS nước ra tăng |
| Tính SVI nhanh | MLSS online + SV30 |
Giới hạn cần chấp nhận
- Không đo được MLVSS — không phân biệt sinh khối và chất vô cơ
- Độ chính xác phụ thuộc chất lượng hiệu chuẩn và bảo trì
- Không thay được hoàn toàn phân tích phòng thí nghiệm — vẫn cần đối chiếu định kỳ
Bài liên quan
- MLSS và MLVSS: khác nhau thế nào và dùng chỉ số nào
- Cảm biến pH nước thải: nguyên lý, lắp đặt và tuổi thọ thực tế
- Cảm biến DO quang học và điện hóa: chọn loại nào cho bể sinh học
Cảm biến MLSS chỉ có giá trị khi được đối chiếu
Một cảm biến MLSS không hiệu chuẩn, không vệ sinh có thể trôi dần mà không ai biết — và điều khiển xả bùn theo nó sẽ sai theo.
X-IRIS giúp khai thác cảm biến MLSS, TSS:
- Thu số đo liên tục, phát hiện trôi, đứng yên, nhảy bất thường
- Đối chiếu với kết quả phòng thí nghiệm, hiển thị độ lệch theo thời gian
- Tính kg bùn xả và tuổi bùn tự động
- Cảnh báo TSS nước ra tăng — bùn bắt đầu trôi
Bước tiếp theo
Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →
Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com
Xem thêm: Giám sát vận hành tập trung · Quản lý bảo trì thiết bị
Câu hỏi thường gặp
Cảm biến MLSS có cần hiệu chuẩn không? Có. Phải hiệu chuẩn theo kết quả phân tích phòng thí nghiệm của chính bùn trạm, và kiểm tra lại định kỳ vì đặc tính bùn thay đổi theo thời gian.
Vì sao cảm biến MLSS đọc cao dần theo thời gian? Thường do bám bẩn cửa sổ quang. Vệ sinh và cân nhắc loại có tự làm sạch.
Có dùng một cảm biến cho cả MLSS và TSS nước ra không? Thường không phù hợp vì dải đo khác nhau nhiều. TSS nước ra cần cảm biến dải thấp, độ nhạy cao.
Cảm biến MLSS có đo được MLVSS không? Không. Cảm biến quang không phân biệt được sinh khối với chất vô cơ. MLVSS vẫn cần phân tích bằng nung trong phòng thí nghiệm.