X-IRIS Insights

Kiến thức vận hành cho nhà máy xử lý nước hiện đại.

Bài viết thực tiễn về Web-SCADA, AIoT, AI Predictor, dữ liệu tuân thủ và tối ưu chi phí vận hành.

Chi tiết tin

Điều khiển bơm theo mức nước: logic, chống chạy khô và luân phiên

Bơm theo mức là tự động hóa đầu tiên và phổ biến nhất ở mọi trạm xử lý nước thải. Nó đơn giản đến mức hay bị làm qua loa — và kết quả là bơm cháy vì chạy khô, bể tràn vì cảm biến hỏng mà không có bảo vệ dự phòng, hoặc bơm bật tắt hàng chục lần mỗi giờ.

Bơm theo mức là tự động hóa đầu tiên và phổ biến nhất ở mọi trạm xử lý nước thải. Nó đơn giản đến mức hay bị làm qua loa — và kết quả là bơm cháy vì chạy khô, bể tràn vì cảm biến hỏng mà không có bảo vệ dự phòng, hoặc bơm bật tắt hàng chục lần mỗi giờ.

Các mức điều khiển cơ bản

Mức Ký hiệu thường gặp Hành động
Rất cao HH Báo động; chạy mọi bơm; có thể mở đường tràn sự cố
Cao H Chạy thêm bơm thứ hai
Chạy Start Chạy bơm chính
Dừng Stop Dừng bơm
Rất thấp LL Khóa mọi bơm — chống chạy khô; báo động

Dải chết — chống bật tắt liên tục

Khoảng cách giữa mức chạy và mức dừng quyết định bơm bật tắt bao nhiêu lần mỗi giờ.

Thuộc chuyên đề: Tự động hóa trạm xử lý nước thải: từ tủ điện tay đến Web-SCADA

Số lần khởi động/giờ phụ thuộc: thể tích giữa mức chạy và mức dừng,
lưu lượng nước vào, và lưu lượng bơm

Dải chết quá hẹp → bơm khởi động liên tục → động cơ nóng, khởi động từ mòn nhanh. Mỗi hãng bơm có số lần khởi động tối đa mỗi giờ — thiết kế dải chết sao cho không vượt mức này ở điều kiện bất lợi nhất.

Trường hợp bất lợi nhất về số lần khởi động thường là khi lưu lượng vào bằng khoảng một nửa lưu lượng bơm.

Thời gian trễ và lọc nhiễu

Mặt nước dao động do sóng, do nước rơi, do khuấy — cảm biến mức nhảy lên xuống quanh ngưỡng.

  • Trễ xác nhận: mức phải vượt ngưỡng trong vài giây mới tác động
  • Lọc tín hiệu: làm mượt số đo mức
  • Thời gian chạy tối thiểu, nghỉ tối thiểu cho bơm

Luân phiên và dự phòng

Chức năng Cách làm
Luân phiên Đổi bơm chính sau mỗi lần chạy, hoặc theo giờ chạy tích lũy
Dự phòng tự động Bơm chính báo lỗi → bơm dự phòng vào ngay
Chạy song song Mức cao → chạy thêm bơm
Bỏ qua bơm đang bảo trì Bơm ở chế độ khóa không được chọn

Luân phiên theo giờ chạy giúp hai bơm mòn đều và bơm dự phòng không bị kẹt do lâu không chạy.

Chống chạy khô — hai lớp bảo vệ

Chạy khô là nguyên nhân hàng đầu làm cháy bơm chìm. Cần hai lớp độc lập:

Lớp Thiết bị Vai trò
1 Cảm biến mức liên tục → mức LL trong PLC Bảo vệ chính
2 Phao mức thấp đấu thẳng vào mạch điều khiển bơm — không qua PLC Bảo vệ khi cảm biến hoặc PLC lỗi

Tương tự, phao mức rất cao độc lập cho báo động tràn.

Nhiều trạm chỉ có cảm biến mức liên tục. Khi cảm biến bám bẩn đọc mức cao giả, PLC tiếp tục chạy bơm — và bơm chạy khô đến cháy.

Điều khiển biến tần giữ mức

Thay vì bật tắt, bơm có biến tần có thể điều chỉnh tốc độ để giữ mức nước ổn định — hoặc giữ lưu lượng ra đều:

Ưu Lưu ý
Lưu lượng ra đều — tốt cho công đoạn sau Tốc độ tối thiểu để bơm vẫn đẩy được qua cột áp
Ít khởi động Bơm chạy liên tục ở tốc độ thấp — kiểm tra làm mát động cơ
Tiết kiệm điện khi lưu lượng thấp Vẫn cần bảo vệ chạy khô

Ở bể điều hòa, mục tiêu thường là giữ lưu lượng ra đều — cho phép mức nước dao động trong dải — chứ không phải giữ mức cố định.

Lỗi thường gặp

Lỗi Hậu quả
Không có phao độc lập Bơm cháy hoặc bể tràn khi cảm biến hỏng
Dải chết quá hẹp Khởi động liên tục
Mức dừng quá thấp Bơm hút khí, rung, không đủ làm mát
Cảm biến mức siêu âm đặt trên vùng bọt Đọc sai
Không luân phiên Một bơm mòn, bơm kia kẹt
Không xử lý mất điện Có điện lại, mọi bơm chạy cùng lúc

Kiểm tra định kỳ

  • Thử phao độc lập bằng cách nâng – hạ phao, xác nhận bơm dừng, báo động hoạt động
  • So sánh mức cảm biến với mức thực tế đo bằng thước
  • Xem số lần khởi động mỗi giờ của từng bơm
  • Vệ sinh cảm biến mức, phao

Bài liên quan


Biết bơm đang bật tắt bao nhiêu lần — và vì sao

Số lần khởi động, giờ chạy, mức nước theo giờ — những thông tin này nằm sẵn trong PLC nhưng ít khi được xem. Chúng cho biết dải chết có hợp lý không, bơm có đang suy giảm không.

X-IRIS giúp giám sát cụm bơm theo mức:

  • Theo dõi mức nước, trạng thái từng bơm theo thời gian thực
  • Đếm số lần khởi động mỗi giờ, giờ chạy, cảnh báo khi vượt ngưỡng
  • Phát hiện cảm biến mức bất thường — đứng yên, mâu thuẫn với trạng thái bơm
  • Cảnh báo mức cao, mức thấp về điện thoại

Bước tiếp theo

Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →

Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com

Xem thêm: Quản lý bảo trì thiết bị · Giám sát vận hành tập trung

Câu hỏi thường gặp

Bơm khởi động bao nhiêu lần mỗi giờ là quá nhiều? Theo giới hạn của nhà sản xuất bơm và động cơ — thường ghi trong tài liệu kỹ thuật. Vượt giới hạn làm động cơ quá nhiệt và giảm tuổi thọ khởi động từ.

Có cần phao khi đã có cảm biến mức liên tục không? Rất nên có phao độc lập cho mức thấp và mức rất cao, đấu thẳng vào mạch bảo vệ. Đây là lớp bảo vệ khi cảm biến hoặc PLC gặp sự cố.

Bơm có biến tần còn cần dải chết không? Vẫn cần các mức bảo vệ và logic dừng ở mức thấp. Dải điều khiển của biến tần thay thế việc bật tắt liên tục, nhưng không thay được bảo vệ chạy khô.

Vì sao bơm chạy nhưng mức nước không giảm? Có thể bơm bị quấn rác, cánh mòn, van một chiều kẹt, đường ống tắc, hoặc lưu lượng vào vượt năng lực bơm. Kiểm tra dòng điện và lưu lượng bơm.

Tác giả: Ban biên tập X-IRIS

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Gọi điện thoại Gọi điện
Chat Zalo Zalo
Chat Messenger Messenger