X-IRIS Insights

Kiến thức vận hành cho nhà máy xử lý nước hiện đại.

Bài viết thực tiễn về Web-SCADA, AIoT, AI Predictor, dữ liệu tuân thủ và tối ưu chi phí vận hành.

Chi tiết tin

QCVN 11 thủy sản đã được thay thế: nhà máy chế biến thủy sản cần biết gì

QCVN 11-MT:2015/BTNMT — quy chuẩn riêng cho nước thải chế biến thủy sản — đã được thay thế bởi QCVN 40:2025/BTNMT từ ngày 01/9/2025. Ngành thủy sản giờ dùng chung quy chuẩn nước thải công nghiệp, nhưng quy chuẩn mới vẫn có một điểm dành riêng cho ngành: giới hạn tổng phốt pho được nới hơn khi xả ra sông, biển.

QCVN 11-MT:2015/BTNMT — quy chuẩn riêng cho nước thải chế biến thủy sản — đã được thay thế bởi QCVN 40:2025/BTNMT từ ngày 01/9/2025. Ngành thủy sản giờ dùng chung quy chuẩn nước thải công nghiệp, nhưng quy chuẩn mới vẫn có một điểm dành riêng cho ngành: giới hạn tổng phốt pho được nới hơn khi xả ra sông, biển.

Bài viết để định hướng. Cần đối chiếu Thông tư 06/2025/TT-BTNMT và hồ sơ môi trường đã phê duyệt của cơ sở.

Thuộc chuyên đề: QCVN 40:2025 và thủ tục môi trường cho trạm xử lý nước thải

Ai áp dụng quy chuẩn nào

Trường hợp Quy chuẩn áp dụng
Dự án mới, mở rộng, nâng công suất — hồ sơ nộp sau 01/9/2025 QCVN 40:2025/BTNMT
Nhà máy đang vận hành, dự án đã có quyết định phê duyệt ĐTM hoặc hồ sơ đầy đủ đã được tiếp nhận trước 01/9/2025 Tiếp tục theo yêu cầu hiện hành — thường là QCVN 11-MT:2015 — đến hết 31/12/2031
Từ 01/01/2032 Phải đáp ứng QCVN 40:2025/BTNMT

Các chỉ tiêu ngành thủy sản cần chú ý trong QCVN 40:2025

(mg/L, trừ khi ghi khác — cột A / B / C)

Thông số Cột A Cột B Cột C
BOD₅ — lưu lượng ≤ 2.000 m³/ngày 40 60 80
COD — lưu lượng ≤ 2.000 m³/ngày 65 90 130
TSS — lưu lượng ≤ 2.000 m³/ngày 40 80 120
Amoni (theo N) 5 10 12
Tổng nitơ 20 40 60
Tổng phốt pho — xả ra sông, suối, biển, áp dụng cho chế biến thủy sản 8 14 18
Tổng phốt pho — xả vào hồ, ao 2 2,5 3
Dầu mỡ động thực vật 5 30 30
Tổng coliform (MPN hoặc CFU/100 mL) 3.000 5.000 5.000
pH 6–9 6–9 6–9

Nhà máy xả trên 2.000 m³/ngày chịu giới hạn BOD₅, COD, TSS ngặt hơn. Chỉ tiêu clorua không áp dụng khi nguồn tiếp nhận là nước mặn, nước lợ.

Ba điểm ngành thủy sản cần chú ý

1. Nitơ — thách thức lớn nhất

Nước thải chế biến thủy sản giàu protein, phân hủy tạo amoni rất cao. Giới hạn amoni 5 mg/L ở cột A và tổng nitơ 20–60 mg/L đòi hỏi:

  • Nitrat hóa ổn định — đủ tuổi bùn, đủ oxy
  • Khử nitrat — vùng thiếu khí, tuần hoàn nội bộ, đủ carbon
  • Theo dõi độ kiềm — nitrat hóa tiêu thụ kiềm, pH có thể giảm

Trạm cũ chỉ thiết kế để khử BOD, COD sẽ khó đạt tổng nitơ.

2. Phốt pho — có mức riêng nhưng không được chủ quan

QCVN 40:2025 có mức tổng phốt pho riêng, nới hơn cho chế biến thủy sản khi xả ra sông, suối, biển. Nhưng nếu xả vào hồ, ao, giới hạn là 2–3 mg/L — rất ngặt, thường cần kết tủa hóa học.

Xác định đúng loại nguồn tiếp nhận trong hồ sơ là bước quan trọng.

3. Dầu mỡ và mùi

Mỡ cá, mỡ tôm, máu, vụn thịt — cần tách mỡ, lược rác hiệu quả. Nước thải thủy sản phân hủy yếm khí rất nhanh, sinh H₂S, amin — mùi tanh đặc trưng. Bể điều hòa cần khuấy trộn hoặc sục khí để chống yếm khí.

Mùa vụ — đặc điểm riêng của ngành

Nhiều nhà máy thủy sản có tải dao động mạnh theo mùa vụ: mùa cao điểm tải gấp nhiều lần mùa thấp điểm.

Vấn đề Hệ quả
Mùa cao điểm Thiếu oxy, quá tải, vượt chuẩn
Mùa thấp điểm Bùn đói, suy yếu, khó đáp ứng khi tải tăng trở lại
Chuyển mùa Cần tăng tải dần

Đánh giá tuân thủ phải dựa trên số liệu mùa cao điểm, không phải mùa thấp điểm.

Chuẩn bị từ bây giờ

  1. Xác định cột, loại nguồn tiếp nhận, nhóm lưu lượng theo QCVN 40:2025
  2. Đo đủ tổng nitơ, amoni, tổng phốt pho — kể cả mùa cao điểm
  3. So sánh với giới hạn mới, xác định chỉ tiêu có khoảng cách
  4. Đánh giá năng lực khử nitơ, phốt pho của công nghệ hiện có
  5. Lập kế hoạch cải tạo — lưu ý thi công nên tránh mùa cao điểm sản xuất

Bài liên quan


Số liệu mùa cao điểm quyết định mọi thứ

Ở ngành thủy sản, trạm đạt chuẩn mùa thấp điểm chưa nói lên điều gì. Cần chuỗi số liệu qua cả mùa cao điểm để đánh giá đúng năng lực trạm so với quy chuẩn mới.

X-IRIS giúp nhà máy thủy sản:

  • Theo dõi lưu lượng, pH, DO liên tục qua các mùa vụ
  • Lưu kết quả amoni, tổng nitơ, tổng phốt pho theo thời gian
  • So sánh với QCVN 11-MT:2015 và QCVN 40:2025 theo đúng cột và loại nguồn tiếp nhận
  • Cảnh báo thiếu oxy vào giờ, mùa cao điểm

Bước tiếp theo

Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →

Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com

Xem thêm: Báo cáo và số hóa vận hành · Giám sát vận hành tập trung

Câu hỏi thường gặp

QCVN 11-MT:2015 còn áp dụng không? Đã được QCVN 40:2025 thay thế từ 01/9/2025. Cơ sở đang vận hành hoặc đã được phê duyệt trước mốc này tiếp tục thực hiện theo yêu cầu hiện hành đến hết 31/12/2031.

Giới hạn tổng phốt pho cho chế biến thủy sản là bao nhiêu? Theo QCVN 40:2025, khi xả ra sông, suối, biển: 8 mg/L ở cột A, 14 ở cột B, 18 ở cột C. Khi xả vào hồ, ao: 2; 2,5; 3 mg/L.

Nhà máy thủy sản xả ra biển có áp dụng chỉ tiêu clorua không? QCVN 40:2025 ghi rõ chỉ tiêu clorua không áp dụng khi nguồn tiếp nhận là nước mặn, nước lợ.

Khó nhất khi chuyển sang quy chuẩn mới là gì? Thường là tổng nitơ và amoni, vì nước thải thủy sản giàu protein. Trạm cần nitrat hóa và khử nitrat ổn định, kể cả mùa cao điểm.

Tác giả: Ban biên tập X-IRIS

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Gọi điện thoại Gọi điện
Chat Zalo Zalo
Chat Messenger Messenger