Từ ngày 01/9/2025, QCVN 13-MT:2015/BTNMT — quy chuẩn riêng cho nước thải công nghiệp dệt nhuộm — đã được thay thế. Ngành dệt nhuộm giờ áp dụng chung QCVN 40:2025/BTNMT với phần lớn các ngành công nghiệp khác. Nhưng điều đó không có nghĩa mọi nhà máy phải đổi ngay: có lộ trình chuyển tiếp, và việc nhà máy đang áp dụng quy chuẩn nào phụ thuộc vào thời điểm hồ sơ môi trường được phê duyệt.
Bài viết để định hướng. Cần đối chiếu Thông tư 06/2025/TT-BTNMT và nội dung hồ sơ môi trường đã phê duyệt của cơ sở.
Thuộc chuyên đề: QCVN 40:2025 và thủ tục môi trường cho trạm xử lý nước thải
Ai áp dụng quy chuẩn nào
| Trường hợp | Quy chuẩn áp dụng |
|---|---|
| Dự án dệt nhuộm mới, mở rộng, nâng công suất — hồ sơ nộp sau 01/9/2025 | QCVN 40:2025/BTNMT |
| Nhà máy đang vận hành, dự án đã có quyết định phê duyệt ĐTM hoặc hồ sơ đầy đủ đã được tiếp nhận trước 01/9/2025 | Tiếp tục theo yêu cầu hiện hành — thường là QCVN 13-MT:2015 — đến hết 31/12/2031 |
| Từ 01/01/2032 | Mọi trường hợp chuyển tiếp phải đáp ứng QCVN 40:2025/BTNMT |
Văn bản khuyến khích các cơ sở chuyển tiếp áp dụng quy chuẩn mới sớm.
Nhà máy dệt nhuộm trong khu công nghiệp
Nếu nhà máy đấu nối vào trạm xử lý tập trung của khu công nghiệp, nhà máy xả theo mức đấu nối do chủ đầu tư hạ tầng quy định trong thỏa thuận. Trạm tập trung khi xả ra môi trường mới phải đáp ứng quy chuẩn xả thải.
Tuy vậy, khi trạm tập trung phải nâng cấp để đạt QCVN 40:2025, mức đấu nối có thể được điều chỉnh — nhà máy dệt nhuộm trong khu công nghiệp cũng nên theo dõi.
Những chỉ tiêu dệt nhuộm cần chú ý trong QCVN 40:2025
| Thông số | Cột A | Cột B | Cột C |
|---|---|---|---|
| Độ màu (Pt-Co) | 50 | 100 | 150 |
| COD — lưu lượng ≤ 2.000 m³/ngày | 65 | 90 | 130 |
| COD — lưu lượng > 2.000 m³/ngày | 60 | 70 | 90 |
| BOD₅ — ≤ 2.000 m³/ngày | 40 | 60 | 80 |
| TSS — ≤ 2.000 m³/ngày | 40 | 80 | 120 |
| Tổng nitơ | 20 | 40 | 60 |
| Amoni (theo N) | 5 | 10 | 12 |
| pH | 6–9 | 6–9 | 6–9 |
| Nhiệt độ | ≤ 40°C | ≤ 40°C | ≤ 40°C |
Ngoài ra, các thông số kim loại — đồng, crom, niken… — và hợp chất hữu cơ như AOX có thể thuộc danh mục phải kiểm soát tùy loại hình sản xuất và hồ sơ môi trường.
Ba điểm thay đổi đáng chú ý với ngành dệt nhuộm
1. Cột B mới cho độ màu
QCVN 40:2025 có ba cột. Độ màu ở cột B là 100 Pt-Co — một mức trung gian. Nhà máy xả vào nguồn được xếp cột B sẽ phải đạt độ màu ngặt hơn so với mức 150 của cột C.
2. COD ngặt hơn với nhà máy lớn
Nhà máy dệt nhuộm quy mô lớn thường xả trên 2.000 m³/ngày — rơi vào nhóm có giới hạn COD ngặt hơn: 60, 70, 90 mg/L cho cột A, B, C. Với nước thải có nhiều COD khó phân hủy sinh học từ thuốc nhuộm và hồ, đây là thách thức lớn nhất.
3. Tổng nitơ và amoni
Một số hóa chất phụ trợ, ure trong in hoa, có thể đóng góp nitơ. Nhà máy cần kiểm tra tổng nitơ, amoni đầu ra nếu chưa từng theo dõi.
Lộ trình chuẩn bị gợi ý
| Thời điểm | Việc nên làm |
|---|---|
| Ngay bây giờ | Xác định cột và nhóm lưu lượng theo QCVN 40:2025; đo đủ chỉ tiêu |
| Trong 1 năm | Có chuỗi số liệu đầu ra đủ dài; xác định chỉ tiêu có khoảng cách lớn |
| Tiếp theo | Thử nghiệm phương án: tối ưu vận hành, tách dòng, bổ sung bậc xử lý |
| Trước khá lâu so với 2032 | Hoàn tất thiết kế, thủ tục, thi công, chạy thử |
Một dự án cải tạo trạm — từ khảo sát đến chạy thử ổn định — có thể mất một đến hai năm, chưa tính thời gian thu xếp vốn và thủ tục. Đợi đến 2031 mới bắt đầu là rủi ro.
Đừng bỏ qua phía sản xuất
Với dệt nhuộm, nhiều biện pháp hiệu quả nhất để đạt quy chuẩn mới nằm ở sản xuất:
- Tách dịch nhuộm đậm đặc, dòng rũ hồ
- Thay hóa chất khó phân hủy bằng loại dễ phân hủy
- Tối ưu liều thuốc nhuộm, giảm tỷ lệ dung dịch
- Tái sử dụng nước giặt cuối
Bài liên quan
- QCVN 40:2025 nước thải công nghiệp: đọc hiểu cột A, B, C và giới hạn theo lưu lượng
- Hệ số Kq, Kf trong QCVN 40:2011: cách tính giá trị tối đa cho cơ sở đang vận hành
- QCVN 14:2025 nước thải sinh hoạt: thay đổi gì so với QCVN 14:2008
Biết nhà máy đang cách QCVN 40:2025 bao xa
Trong giai đoạn chuyển tiếp, mỗi kết quả đo nên được so với cả quy chuẩn đang áp dụng và quy chuẩn mới — để vừa biết hôm nay có đạt không, vừa biết còn phải cải thiện bao nhiêu.
X-IRIS giúp nhà máy dệt nhuộm:
- Lưu chuỗi số liệu đầu ra từ cảm biến và phòng thí nghiệm
- So sánh với QCVN 13-MT:2015 và QCVN 40:2025 theo đúng cột, đúng lưu lượng
- Gắn số liệu với lịch sản xuất — biết mặt hàng nào làm độ màu, COD tăng
- Báo cáo khoảng cách tuân thủ làm cơ sở cho quyết định đầu tư
Bước tiếp theo
Gửi phiếu khảo sát hiện trạng trạm của Quý vị →
Liên hệ: 0919 124 338 · erp.xiris@gmail.com
Xem thêm: Báo cáo và số hóa vận hành · Giám sát vận hành tập trung
Câu hỏi thường gặp
QCVN 13-MT:2015 còn hiệu lực không? QCVN 13-MT:2015 đã được QCVN 40:2025/BTNMT thay thế từ 01/9/2025. Cơ sở đang vận hành hoặc đã được phê duyệt trước mốc này được tiếp tục thực hiện theo yêu cầu hiện hành đến hết 31/12/2031.
Dự án dệt nhuộm mới áp dụng quy chuẩn nào? QCVN 40:2025/BTNMT, theo cột nguồn tiếp nhận và nhóm lưu lượng xả.
Độ màu theo quy chuẩn mới là bao nhiêu? QCVN 40:2025 giới hạn độ màu 50 Pt-Co ở cột A, 100 ở cột B và 150 ở cột C.
Nhà máy trong khu công nghiệp có bị ảnh hưởng không? Nhà máy xả theo mức đấu nối của khu công nghiệp. Khi trạm tập trung phải đáp ứng quy chuẩn mới, mức đấu nối có thể thay đổi — nên theo dõi thông báo của chủ đầu tư hạ tầng.